De authentieke en tijdloze wereld van Ralph Lauren
april 2025
RL/Heren

Het ware verhaal van een shirt

Zouden we vandaag de dag maritiem gestreepte overhemden dragen als het meest stijlvolle (en vergeten) koppel van de Lost Generation niet het een en ander over vintage cool aan Picasso had laten zien? Een theorie met een vleugje East Hampton
Door Jay Fielden
De Fransen noemen het de 'marinière' – het Franse woord voor zeeman – en om een goede reden. Nieuwe rekruten in de Franse marine begonnen het in de jaren 1850 te dragen: het shirt met lange mouwen, horizontale blauwe strepen en een witte band op de schouders. Het was ontworpen om matrozen die overboord sloegen beter te kunnen onderscheiden van de golven. In combinatie met de baret, een Citroën DS en eventueel een Gitanes tussen de vingers, is er bijna niets dat meer symbool staat voor de Franse stijl op zijn meest existentiële je-ne-sais-quoi-niveau.
Pinterest staat vol met iconische marinière-momenten: Jean Seberg in Breathless, John Wayne in Adventure's End, James Dean als... James Dean, en Picasso in zijn verschillende ateliers aan de Rivièra. Wanneer Picasso niet in zijn gebruikelijke, shirtloze staat verkeerde, leek de posterboy van de nautische strepen weinig anders te hebben om zijn lijf mee te verhullen. Het was een stier van een vent die net zoveel van zijn kleding eiste als van ijzer, sloophout en klodders verf. De patronen die hij droeg, hielden zich net zo min aan de regels als die op zijn canvassen; strepen die horizontaal moesten zijn, vervormden, golfden en plooiden zich om zijn borst, alsof niets dat zich normaal aan strikte orde hield, dit lang kon volhouden in zijn nabijheid. Toch gaf Picasso de marinière een mythische grandeur die past bij een modern genie uit de 20ste eeuw, en het shirt heeft nog altijd die avant-gardistische uitstraling.
BANDED TOGETHER
Ralph has been riffing on the marinìere for years, styling it in a way that shows how something of simple perfection can be dressed up or down; John Wayne in “Adventure’s End”; a crew of French cadets, 1935; Audrey Hepburn takes a break on a movie set, 1955; James Dean wears Breton stripes; and, below, Picasso, in his studio near Cannes, 1960.
Maar was Picasso echt de eerste die, met zijn instinct voor vintage stijl, de marinière omarmde vanwege zijn grafische charme, draagbaarheid en duurzaamheid? Natuurlijk kunnen we het niet met zekerheid zeggen, maar dat hoeft ons niet te beletten een aanname te maken door Calvin Tomkins' Living Well Is the Best Revenge uit 1962 erop na te slaan – zijn klassieker op het gebied van commentaar op de Verloren Generatie, en een onweerstaanbaar escapistisch boek dat helaas veel te snel uit is: het telt slechts 148 pagina's. Tomkins vertelt hierin het verhaal van Sara en Gerald Murphy, een welgesteld Amerikaans echtpaar waarvan u de naam wellicht niet kent, maar die een fundamentele rol hebben gespeeld bij het vormen van ons moderne beeld van het charmante expatleven in het buitenland in de periode tussen de twee wereldoorlogen.
But was Picasso really the first magpie of vintage style to appreciate the marinière’s combination of usefulness, graphic charm, and durable versatility?
De vader van Murphy richtte Mark Cross op, de winkel aan Fifth Avenue die bekend stond om zijn lederwaren en exotische verzamelobjecten, en die in zijn hoogtijdagen de Amerikaanse tegenhanger van het Britse Dunhill was. Nadat hij afstudeerde aan Yale, waar hij lid was van het geheime studentengenootschap Skull and Bones en een levenslange vriendschap opbouwde met de Amerikaanse componist en songwriter Cole Porter, sloeg hij het aanbod van zijn vader af om in het familiebedrijf te gaan werken. Hij verhuisde naar Frankrijk met zijn vrouw Sara, die hij tijdens een zomer in The Hamptons had ontmoet. (Haar vader, Frank B. Wiborg, bezat op een bepaald moment 240 hectare land in East Hampton, waarop hij The Dunes bouwde – destijds het grootste huis in de omgeving). Murphy volgde in Parijs een studie tot kunstschilder. (Hij was een uitstekende student, en werken van hem, die onderwerpen behandelen die Pop Art pas vier decennia later pas zou verkennen, zijn te vinden in zowel het MoMA als The Whitney.) Als levensgenieters met een talent om anderen te vermaken en te imponeren met hun betoverende interpretatie van het leven, sloten de Murphy's zich al snel aan bij het artistieke firmament – Picasso, Stravinsky, Hemingway, Dorothy Parker, Fernand Legér, de Fitzgeralds – die naar Parijs trokken, het baken van artistieke lef en prestaties.
WHEN EVERYONE WAS STILL NO ONE
Clockwise, from top: The Dunes, the largest estate of its time, was built by Sara’s father in 1909; Gerald with his granddaughter in East Hampton in the late 1950s; Fitzgerald based the main characters of “Tender is the Night” on the Murphys; the novelist didn't like to swim yet when he visited the Murphys—photographed here with his wife Zelda and daughter Scottie—he wore stripes; “Cocktail,” which Murphy painted in 1927, is in the collection of the Whitney Museum; the Hemingways and Murphys with friends in Pamplona, Spain, for the bullfights, 1926; the book jacket of Tomkins indelible story of the little remembered but enormously influential Murphy couple.
De Murphy's, die op aanraden van Porter het Franse stadje Antibes bezochten – voordat het een modieuze bestemming werd – en een zomer lang het volledige, toen nog onbekende, Hôtel du Cap afhuurden, spraken zo tot de verbeelding van F. Scott Fitzgerald dat hij de personages Nicole en Dick Diver uit Teder is de nacht duidelijk op hen baseerde. Over Diver schrijft Fitzgerald in een beroemde zin: “Hij keek naar haar en heel even leefde ze in de helderblauwe wereld van zijn ogen.” Verder wordt hij beschreven als een man die “...uiterlijk de meest verfijnde evolutie van een klasse vertegenwoordigde”, en het type dat zijn jasje in zijn hand houdt als “een toreador zijn cape vast houdt.” Dit was – als u het boek van Tomkins leest, dat absoluut de moeite waard is – precies wie Murphy was, die het oog van zijn vader voor gewilde dingen had geërfd en mensen in zijn stijlvolle kielzog meesleurde. Het echtpaar verhuisde uiteindelijk terug naar de Verenigde Staten en nadat ze The Dunes in 1941 hadden gesloopt – ze konden geen huurder of koper gevonden krijgen – bouwden ze een huis om de hoek en noemden het Swan Cove, een plek waar schrijver en dichter John Dos Passos graag op bezoek kwam. “Degenen die het dichtst bij de Murphy's stonden, vonden het bijna onmogelijk om de bijzondere kwaliteit van hun leven en de aantrekkingskracht die het op hun vrienden had te beschrijven”, schrijft Tomkins, die opmerkt dat alleen Murphy zich zo kon kleden als hij dat deed. “Zijn kleding zou een beetje té elegant zijn geweest voor iedereen behalve voor hemzelf”, schrijft hij. Misschien was de marinière wel het enige dat hij bezat dat anders was. De marinière, met zijn bescheiden oorsprong als werkkleding en de eenvoud waarmee het met vrijwel alles gecombineerd kan worden, was een kledingstuk dat de vrienden van de Murphy's zelf ook konden dragen. “Geralds 'functionele' matrozenshirt [...] werd onderdeel van de standaarduitrusting voor een zomer aan de Rivièra”, schrijft Tomkins. Zo ook voor Picasso, zoals hierboven beschreven, maar ook voor Hemingway en Fitzgerald – kunstenaars die toch niet om hun zwemkunsten bekend stonden. En zo veroverde een typisch Frans shirt de hele wereld, populair gemaakt door een klein maar invloedrijk Amerikaans gezelschap.

JAY FIELDEN, the former editor of Esquire and Town & Country, is an editorial consultant at Ralph Lauren.